De Clinamen

400 v.Chr., Democritus:
De wereld bestaat uit atomen, die constant dezelfde kant op bewegen. Samen vormen ze complexe structuren.
Lucretius

gestructureerde chaos

99-55 v.Chr., Lucretius:
Ooit moet een atoom van richting zijn veranderd en zijn gebotst. Dat is de clinamen: de minimale afwijking.

spontaniteit ∙ verandering ∙ begin vrijheid ∙ het vlindereffect

1825, Coleridge:
Kunstenaars volgen hun voorgangers, maar dwalen af. Dat is de clinamen.

creatieve vrijheid

1927, Heisenberg:
Moderne wetenschap heeft een clinamen nodig. Op onvoorspelbare momenten verspringen elektronen.

de kleinst mogelijke sprong, van een hier naar daar, waar niets tussenin is

1977, Serres:
Of je nou kijkt naar atomen, naar soorten, of later, naar de samenleving, steeds vind je hetzelfde model terug. Eerst is er een evenwicht en dan, hier, daar, morgen of gister, een afwijking.

afwijking als deel van het systeem
telt dat dan nog als afwijking?

noodzakelijke onvoorspelbaarheid

2013, Pettman:
Geprogrammeerde orcs kunnen staken en pinguïns kunnen naar een zekere dood lopen. Dat is de clinamen.

vrije will / glitch

1986, Motte:
Steeds nieuwe interpretaties van de clinamen. Zo dwalen de schrijvers af. Dat is de clinamen.

Interpretatie als creatie.



Een gedachte over “De Clinamen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *